تولید قرص-انقلاب دوم؟

2021/07/26 بازدید: 55

بیش از سه هزار سال از قرص­ها به عنوان دارویی با دوز مشخص و از پیش تعیین‌شده، استفاده می‌شده است. هنگامی­که ویلیام بروکدون هنرمند، مخترع، و ساعت­ساز انگلیسی یک دستگاه فشرده‌ساز برای گرافیت ایجاد کرد تا نوک مداد با کیفیت بهتری تولید کند، اختراع او توسط یک شرکت داروسازی هوشمند مورد توجه قرار گرفت و او را استخدام کردند تا این دستگاه را برای تولید قرص­ها بازسازی کنند.

بروکدون در سال ۱۸۴۳ تا دریافت‌کردن اولین حق و امتیاز ثبت اختراع برای چنین دستگاهی، برای ” شکل دادن قرص­ها، قرص­های مکیدنی و سرب سیاه با تحت فشار قرار دادن آن­ها” پیش رفت. اختراع او برای تولید انبوه موثر دوزهای مناسب تجاری قرص‌ها مجوز کسب کرد، و صنعت داروسازی مدرن را ایجاد کرد. قابل توجه است که برای بیش از ۱۵۰ سال ساخت قرص، روش اساسی بروکدون تغییر چندانی پیدا نکرده است.

در حال حاضر، فرآورده­های دارویی به شکل قرص با رایج­ترین فرمول داروهای تجویزی و بدون نسخه در سراسر جهان وجود دارند.

بر اساس آمارهای سازمان دارو و غذا (آمریکا)، ۴۶ درصد داروهای مورد تایید به شکل قرص تولید شده، و میلیاردها دوز از آن­ها سالانه در ایالات متحده تجویز و مصرف می­شوند. با این حال، تولید یک فرمولاسیون به شکل یک قرص فشرده به صورت پیوسته و با قابلیت اطمینان صرفا مسئله مصرف دارو به صورت پودری و با فشرده­سازی آن نیست.

پیچیدگی قرص­ها

بسیاری از فرمولاسیون­ها دارای چندیدن ماده دارویی فعال (API) هستند، و هر یک از آن­ها مشخصات دانه­بندی، غلظت، و قابلیت حل­پذیری خاص خودشان را دارند. اما حتی با داشتن API واحد، فرمولاسیون مواد اضافی دارویی مثل مواد غیرفعالی مانند رقیق­کننده­ها (پرکننده غیر فعال برای دستیابی به اندازه نهایی قابل قبول برای قرص)، و عامل­های بازسازی (تجزیه­کننده) برای تنظیم زمان انحلال قرص در بدن، پس از مصرف را در برمی­گیرند.

اغلب مواد چسباننده­ای وجود دارند که در طی مرحله دانه­بندی ترکیب مواد تشکیل­دهنده، به پودرها چسبندگی می­دهند؛ روان­کننده­ها هم هستند که اصطکاک را در هنگام فشرده­سازی و خارج کردن قرص تازه ضرب­شده کاهش می­دهند؛ و گلیدانت­ها نیز در قرص وجود دارند که به سیالیت پودر کمک می­کنند. ممکن است مواد رنگی برای شناسایی و مشخص‌کردن یک نشان تجاری مخصوص اضافه شوند.

روکش­ها نیز برای سهولت بلعیدن قرص­ها؛ برای کاهش و حذف مزه­های ناخوشایند؛ برای محافظت از مواد حساس قرص در برابر نور، رطوبت و هوا؛ برای کنترل محل آزادسازی دارو در دستگاه گوارش؛ یا به دلایل زیباشناسی در فرمولاسیون قرص­ها استفاده می‌شوند و از اهمیت بالایی برخوردار هستند.

کنترل کیفیت قرص

بسیاری از تکنیک­های تشخیصی بر روی نمونه­های گرفته­شده از هر دسته اعمال می­شوند تا اطمینان حاصل شود که وزن قرص، میزان دارو، خاصیت­های انحلال­پذیری، سختی، و خواص مطلوب روکش در یک محصول وجود دارند. قرص­ها از نظر ناخالصی­هایی که ممکن است به آن‌ها راه پیدا کرده باشند نیز بررسی می­شوند.

این بررسی­های کنترل کیفیت (QC) معمولا به صورت دستی یا نیمه دستی توسط اپراتورهای انسانی و از طریق ارزیابی بصری نمونه­ها و اجرای یک سری اندازه­گیری بر روی نمونه­ها انجام می­شوند. اگر قرص‌ها در این دسته از آزمایشات بررسی کیفیت قبول شوند، بسته­بندی می­شوند.

ابزارها و تکنیک­های ماشینی در مرحله بسته­بندی اعمال می‌شوند. الگوریتم­های خوبی برای شناسایی و نپذیرفتن قرص­های ناقص یا دارای ترک؛ جستجوی عیب­ها و نقص­های ظرف­ها؛ اطمینان از پر شدن درست و با مقدار مناسب ظرف­ها از قرص­ها؛ و شناسایی نقص­ها و عیب­های برچسب­ها، آلاینده­های آزاد، و تعداد زیادی از مسائل ماکروسکوپی (درشت­بینی) که باید مشخص شوند نیز وجود دارند.

در مقابل این امر، تکنیک­های اتوماتیک در حوزه بینایی ماشین هنوز به طور گسترده در فرآیندهای آزمایش کنترل کیفیت قرص‌ها به صورت منفرد یا گروهی جا نیافتاده‌اند. یکی از دلایل این امر این است که برخی از این آزمایش‌ها نیازمند دخالت انسان­ها برای تهیه نمونه هستند. بعنوان مثال، اگر یک قرص نیازمند تصویربرداری با میکروسکوپ SEM باشد، مطمئنا باید توسط یک تکنسین انجام شود.

رویه ­های خودکار

با این حال، به دلیل پیشرفت­های چشمگیر اخیر در تصویربرداری و یادگیری ماشین، اتوماسیون برخی از این روش­ها در حال حاضر امکان­پذیر شده است. بعنوان مثال، بسیاری از اطلاعات کنترل کیفیت می­توانند نشات گرفته از مشاهده نوری الگوی توزیع API ها و مواد اضافی (اگزیپینت) مختلف در یک قرص باشند.

به طور معمول، این فرآیند با سیستمی آغاز می­شود که برای گرفتن نمونه­ها از خط تولید و سپس باز کردن آن­ها با استفاده از فشار یا یک چاقو طراحی شده­اند، و پس از آن، قرص نصفه به صورت خودکار در زیر میکروسکوپ قرار می­گیرد. با استفاده از تکنیک­هایی مانند نورسنجی استریو که شکل را از چندین تصویر گرفته شده از یک نقطه­نظر یکسان اما در شرایط مختلف بررسی می­نماید، می­توان توپوگرافی سطح در معرض نور را محاسبه کرد (شکل ۱). با استفاده از این روش می­توان برجستگی­ها و فرورفتگی­های سطح قرص را فورا و به طور خودکار ترسیم نمود.

با ارزیابی شرایط سطح در معرض نور مانند زبری، ارتفاع و عمق متوسط برجستگی­ها و فرورفتگی­ها و واریانس و توزیع و کمیت آن­ها، همبستگی­هایی را می­توان برای آزمایش­ها مشاهده کرد. ناهمسانی و نابهنجاری در مقدار API ها، انحلال، قابلیت شکنندگی و سختی قرص، و آلودگی را احتمالا می­توان شناسایی و نمایان کرد. در حال حاضر بیشتر انسان­ها این کار را انجام می­دهند، اما از نظر ثبات و دقت به ویژه با در نظر گرفتن اثرات خستگی و خطاهای انسانی محدودیت­های متعارفی وجود دارد.

اخیرا، تکنیک­های مدرن یادگیری ماشین، مانند یادگیری شبکه عصبی عمیق، با موفقیت زیادی در چنین تجزیه و تحلیل تصویری استفاده شده­اند. آن­ها در حال حاضر به اندازه کافی تکامل­یافته هستند تا بتوان آن­ها را در خط فرآیند فرآورده­های دارویی ادغام نمود تا کارایی را افزایش و هزینه­های پروتکل­های کنترل کیفیت را کاهش دهند. بازرسی­ها و بررسی­های یک دسته را می­توان به صورت آنی و به صورت خودکار با نور قرمز یا سبز انجام داد—یا آن­ها می­توانند یک بازخورد خودکار برای دستورالعمل­های ابزارهای این فرآیند تهیه نمایند تا زمان مخلوط کردن را افزایش دهند، مقدار چسب را تغییر دهند، یا پارامترهای فشرده­سازی را عوض کنند. مانند اختراع بروکدون در سال ۱۸۴۳، راندمان ناشی از کاربرد این آزمایش­های خودکار کاملا یکپارچه و ابزارهای کنترل فرآیند هوشمند، می­توانند انقلابی دیگر را در تولید دارو ایجاد نمایند.

استانداردهای عمومی زیست دارویی

راهنمای استاندارد برای طراحی و نگهداری از امکانات ذخیره سازی در دمای پایین و انجماد  برای نگهداری مواد بیولوژیکی

E1564 – ۰۰(۲۰۱۹)

روش استاندارد برای استخراج ماده ذره ای از سطح اجزا و مجموعه های یکبار مصرف طراحی شده برای استفاده در ساخت های دارویی

E3230 – ۲۰

استانداردهای عمومی دارویی

راهنمای استاندارد برای مشخصات ، طراحی و تأیید سیستم ها و تجهیزات تولید دارویی و بیودارو یی

E2500 – ۲۰

راهنمای استاندارد برای استفاده از تأیید روند مداوم در ساخت دارویی و زیست دارو

E2537 – ۱۶

روش استاندارد صلاحیت سنجی و بازرسی بصری تجهیزات تولید دارویی و تجهیزات پزشکی برای پسماند ها

E3263 – ۲۰

فرایند درک وتکنولوژی تحلیل فرآیند PAT و سیستم مدیریت، پیاده سازی و تمرین

راهنمای استاندارد کاربرد فرآوری مداوم در صنایع دارویی

E2968 – ۱۴

راهنمای استاندارد نمونه برداری برای فناوری تحلیلی فرآیند

E3177 – ۱۸

واژه شناسی

اصطلاحات استاندارد مربوط به فن آوری تحلیلی فرآیند در صنعت داروسازی

E2363 – ۱۴

تعدادی از استانداردهای ملی تولید دارو عبارتند از

موضوع  استاندارد

شماره استاندارد

ویژگیهای انواع بسته‌بندیهای استریپ بلیستر (ساشه) جهت اشکال گوناگون دارو

۳۳۳۰

ویژگیهای انواع بسته‌بندیهای دارویی (استریپ, بلیستر, پاکت یا ساشه) غیر قابل باز شدن بوسیله کودکان

۳۵۷۹

دسته بندی -ظروف شیشه ای و پلاستیک برای مواد دارویی به اشکال جامد ،نیمه جامد و پودر-ویژگیها و روشهای آزمون

۱۰۶۳۳-۸           

ترالی های دارو-ویژگیها

۱۸۰۲۳

قرص، دارو، صنعت دارو، ، استاندارد،  ایزو، تکنولوژی، کنترل کیفیت، شرکت brs

www.brs.ir

https://brs.ir/node/246